Διδακτική προσέγγιση για την Β’ Γυμνασίου.

Είναι κοινή διαπίστωση όσων διδάσκουμε ή έχουμε διδάξει τους Αττικούς Ρήτορες στη Β’ τάξη του Γυμνασίου ότι το μάθημα αυτό συχνότατα υποβαθμί­ζεται από εμάς τους ίδιους καθώς το ενδιαφέρον μας στρέφεται σχεδόν αποκλει­στικά προς τον επικό ογκόλιθο της Ιλιάδας. Ανάλογη είναι και η αντιμετώπιση των «Βίων» του Πλουτάρχου. Οι «Βίοι», ωστόσο, διδάσκονται στην αρχή του σχολικού έτους, όταν οι πιέσεις του χρόνου και της διδακτέας ύλης δεν είναι α­κόμη ισχυρές, όπως συμβαίνει με τους ρήτορες, που η διδασκαλία τους αρχίζει το Μάρτιο. Έτσι, από τα δυο ρητορικά κείμενα τελικά διδάσκουμε μόνο το ένα, και αυτό όχι ολοκληρωμένα και συστηματικά. Το κείμενο, μάλιστα, που προτι­μούν οι περισσότεροι συνάδελφοι είναι ο κατηγορητήριος λόγος του Λυσία ενα­ντίον του Ερατοσθένη. Το γιατί πρέπει να διερευνηθεί.

Από τη διαμορφωμένη ήδη πραγματικότητα προκύπτει η ανάγκη και ενός περισσότερο ρεαλιστικού προγραμματισμού της διδακτέας ύλης και μιας πιο ου­σιαστικής διδασκαλίας, που δε θα εξαντλείται μόνο στην προσπάθειά μας να φέ­ρουμε σε επαφή τους μαθητές μας με μια ταραγμένη περίοδο της ιστορίας των Αθηνών.

Αυτή τη διττή ανάγκη φιλοδοξεί να ικανοποιήσει και το βοήθημα τούτο, καθορίζοντας και πολιορκώντας συγκεκριμένους διδακτικούς στόχους σε κάθε ε­νότητα, επιμένοντας σκόπιμα σε θέματα ρητορικής συλλογιστικής και αισθητικής και προσφέροντας θεωρητικό υλικό -το στοιχειώδες καθώς πιστεύω- προκειμέ­νου να συγκροτηθεί η αναγκαία για το διδάσκοντα υποδομή, κυρίως για εκείνον που αντιμετωπίζει το κείμενο ως αντικείμενο διδασκαλίας για πρώτη φορά

Η προσέγγιση που επιχειρείται δε θέτει στο περιθώριο το ιστορικό πλαίσιο, όπως εμπεριστατωμένα και λεπτομερειακά προτάσσεται στην εισαγωγή του σχο­λικού εγχειριδίου. Ο ρητορικός λόγος είναι ο πιο δυναμικά εμπλεγμένος στις ι­στορικές διαδικασίες και πραγματώσεις λόγος και ως εκ τούτου η συνιστώσα “πράξη” δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί. Κάθε κείμενο ζωντανεύει την εποχή του.

Ιδιαίτερα με προβλημάτισαν οι εργασίες που προορίζονται για τους μαθητές. Τελικά προτιμήθηκαν και προτείνονται εργασίες που στοχεύουν στον έλεγχο του βαθμού αφομοίωσης των διδαγμένων -ερωτήσεις που ωθούν στην παραγωγή γρα­πτού λόγου- αλλά και άλλες που επιδιώκουν την οικείωση των μαθητών με την προφορική ανακοίνωση, τα ρητορικά τεχνάσματα, τη συλλογιστική διαδικασία, τη μεταφορά, με άλλα λόγια, και την αξιοποίηση του μορφωτικού αγαθού στην κοι­νωνική ζωή και δράση. Αυτό το σκοπό δεν υπηρετούσε ανέκαθεν η ρητορική;

Αναστάσης Μαδαμόπουλος Αθήνα 1995

---

Περιεχόμενα